ഹോം » കമെന്ററി » മോഹധനീയം
അഴിമതിയുടെ സാമ്പത്തികം
Posted on: 23 Nov 2010
1.76 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ സ്‌പെക്ട്രം അഴിമതി വന്നപ്പോള്‍ നമുക്ക് സമാധാനമായി. ഇന്ത്യ അഴിമതിയുടെ കാര്യത്തില്‍ ലോകനിലവാരത്തില്‍ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ ഒന്നാം നമ്പര്‍ അല്ലെങ്കിലും താമസിയാതെ നമുക്ക് ആ നിലയിലെത്താന്‍ കഴിയും. അതിനുള്ള സംവിധാനവും ലക്ഷ്യബോധവും നമുക്കിന്നുണ്ട്.
പക്ഷെ കേരളത്തിന് ഈ രംഗത്ത് വളരെയേറെ മുന്നേറാനുണ്ട് എന്ന വസ്തുത എന്നെ ദു:ഖിപ്പിച്ചു. നമ്മുടെ ലാവലിനും പാമോയിലും എല്ലാം വെറും ശതകോടികള്‍ക്കപ്പുറം പോകുന്നില്ല.
കേരളത്തിന്റെ ഈ രംഗത്തെ പിന്നോക്കാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി നാം ചിന്തിക്കണം.
നാം സാക്ഷരരാണ്. ദിവസവും രണ്ടും മൂന്നും പത്രം വായിക്കുന്നവരാണ്. വാര്‍ത്തകള്‍ വായിക്കുന്നതില്‍ മാത്രമല്ല, കാണുന്നതിലും നമ്മള്‍ മുന്നിലാണ്. ടി.വി. വാര്‍ത്താചാനലുകള്‍ക്ക് ഇന്ത്യന്‍ ഭാഷകളില്‍ ഹൈ റേറ്റിങ് മലയാളത്തിനാണ്. പക്ഷെ ഒരു കാര്യം. നമുക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വാര്‍ത്ത അഴിമതിയുടേതുമാണ്. ദിവസവും കുറഞ്ഞത് രണ്ട് അഴിമതി വാര്‍ത്തകളെങ്കിലും നമുക്കു വേണം. ഞാനും എന്റെ കുടുംബവും ഒഴികെ മറ്റെല്ലാവരും അഴിമതിക്കാരാണ് എന്ന് നമ്മളെല്ലാവരും പൂര്‍ണ്ണമായി വിശ്വസിക്കുന്നു. അതു കൊണ്ട് ഒരു അഴിമതി വാര്‍ത്തയെങ്കിലും വരാത്ത കേരളീയപ്രഭാതത്തെ നമുക്കു അംഗീകരിക്കാന്‍ പറ്റുകില്ല. രാവിലത്തെ അഴിമതി ദ്യശ്യവും ചര്‍ച്ചയും പോലീസിന്റെ ഓട്ടവും കഴിഞ്ഞ് ഉച്ചയാകുമ്പോഴേക്ക് ബ്രേക്ക് വാര്‍ത്ത വരണം. അടുത്ത അഴിമതിയുടെ പരസ്യം. സന്ധ്യയാകുമ്പോഴേക്ക് ആ അഴിമതിയുടെ ദ്യശ്യങ്ങള്‍ പത്തു തവണയെങ്കിലും ആവര്‍ത്തിച്ചിരിക്കണം. രാവിലത്തെ അഴിമതി വൈകിട്ടാകുമ്പോഴേക്ക് കംപ്ലീറ്റ്‌ലി ഔട്ട്. രണ്ടാമന്‍ റെഡി. ഭാഗ്യമുണ്ടെങ്കില്‍ അര്‍ദ്ധരാത്രിക്ക് ഒരു പുതിയ അഴിമതിയുടെ ബ്രേക്ക് ന്യൂസ് കൂടി വരാം. രാവിലെ പത്രത്തില്‍ ഈ അഴിമതികളുടെ വലിപ്പച്ചെറുപ്പമനുസരിച്ച് ലോക്കല്‍ ആള് കേരള പേജുകള്‍ നിറയണം.
രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെ അഴിമതിയാണ് നമുക്കു ഏറ്റവും പ്രിയം. കളിക്കളത്തിലെ അഴിമതി, പോലീസ് അഴിമതി, സര്‍ക്കാര്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഴിമതി, സിനിമാക്കാരുടെ അഴിമതി, പെണ്‍വാണിഭത്തിലെ അഴിമതി, അടിപിടിയിലെ അഴിമതി, കോടതിയിലെ അഴിമതി, കള്ള് അഴിമതി, വാഹന അഴിമതി. ലാന്‍ഡ് - കഞ്ചാവ് - വ്യഭിചാര - ക്വാട്ടേഷന്‍ മാഫിയാ രംഗത്തെ അഴിമതി. സാംസ്‌ക്കാരിക അഴിമതി. എന്തിന് ആള് മരിച്ചാല്‍ പോലീസ് വെടി വയ്ക്കുന്ന എണ്ണത്തിലെ അഴിമതി. റിയാലിറ്റി ഷോയിലെ ജഡ്ജ് അഴിമതി, എസ്.എം.എസ്. അഴിമതി.
റോഡില്‍ കുഴി വരുന്നത് അഴിമതികൊണ്ടാണെന്ന് നമുക്കറിയാം. കുഴി മൂടിയാല്‍ അതില്‍ അഴിമതി ഉണ്ടാകുമെന്നും നമുക്കറിയാം.
പക്ഷെ നാം അഴിമതിയുടെ ഗ്രേഡിങ് നല്‍കുന്നത് ഒരു തുകയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയല്ല എന്നതാണ് ഇതില്‍ രസകരം. അഴിമതിയുടെ അളവുകോല്‍ നമുക്കു തുകയേയല്ല. അഴിമതിയുടെ ആകര്‍ഷണീയതയാണ്.
വല്ലപ്പോഴുമാണ് ലാവലിന്‍ പോലെ കുറെക്കാലം നിലനില്‍ക്കുന്ന ഒരു ഭേദപ്പെട്ട തുക കാട്ടാവുന്ന അഴിമതി കേരളത്തിന് ലഭിക്കുന്നത്. ആറു ലക്ഷത്തില്‍ പണ്ടു പണ്ടു തുടങ്ങിയ പഞ്ചസാര കുംഭകോണം അറുപതു വര്‍ഷം കൊണ്ട് മുന്നൂറുകോടിയുടെ ലാവലിനില്‍ എത്തിക്കാന്‍ പെട്ട പാട് നമുക്കറിയാം. തമിഴ്‌നാടും കര്‍ണ്ണാടകയും ബീഹാറും വെറും ഒരു വര്‍ഷം കൊണ്ടാണ് ഈ ലെവലില്‍ വളര്‍ച്ച നേടിയത് എന്ന് കൂടി ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ നാം ലജ്ജിക്കണം.
എന്റെ സുഹൃത്ത് രാഷ്ട്രീയക്കാരനാണ്. മിടുക്കന്‍. കേരളത്തിലെ അഴിമതിരംഗത്ത് പരിചയസമ്പന്നന്‍. ഒരു ചെറിയ പാര്‍ട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന നേതാക്കളില്‍ പ്രമുഖനാണിന്ന്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാര്‍ട്ടിക്ക് ഒരിടത്തും ജനസ്വാധീനം ഇല്ലെങ്കിലും നന്നായി രാഷ്ട്രീയം കളിക്കാനറിയാവുന്ന ഒരു പഴയ നേതാവിന്റെ പോക്കറ്റ് പാര്‍ട്ടിയായതിനാല്‍ എന്നും വാര്‍ത്തകളില്‍ വരും. കേരളത്തിന്റെ മുന്നണി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രത്യേകത കാരണം പാര്‍ട്ടി തീരെ ചെറുതെങ്കിലും പാര്‍ട്ടിക്ക് പത്തുകൊല്ലത്തില്‍ ഒരിക്കല്‍ അഞ്ചു കൊല്ലത്തേക്ക് രണ്ടോ മൂന്നോ എമ്മെല്ലെയെ കിട്ടും. പാര്‍ട്ടി ഉടമസ്ഥന്‍ നേതാവ് മന്ത്രിയാകും. എമ്മെല്ലെ സ്ഥാനം കിട്ടാത്തവരുടെ മുറുമുറുപ്പ് തീര്‍ക്കാനായി പത്തിരുനൂറു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാരഥി പദം കേരളത്തില്‍ റിസര്‍വു ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതില്‍ ഒന്നോ രണ്ടോ ഈ പാര്‍ട്ടിക്കും കിട്ടും.
ഞാന്‍ സുഹൃത്തിനോട് ചോദിച്ചു.
നിങ്ങളെപ്പോലുള്ളവരുണ്ടായിട്ട് ഈ അഴിമതിമേഖലയില്‍ നാം എന്തേ ഇത്ര പിന്നാക്കം ?
അദ്ദേഹം ചിരിച്ചു.
വാസ്തവത്തില്‍ കുഴപ്പം അക്കങ്ങളുടേതാണ്. നാം അഴിമതിയില്‍ മറ്റാരെക്കാളും ഒട്ടും പിന്നിലല്ല. നാം അഴിമതിയുടെ തുകയാണ് കാണുന്നത്. അത് ശരിയല്ല. അഴിമതി വളരെ ഡീപ് ആണ്. ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ അഴിമതിയുടെ ഇക്കോണോമിക്ക് വാല്യൂ കണക്കാക്കുന്ന സംവിധാനം തികച്ചും പ്രാകൃതമായതിനാല്‍ നമുക്കു തോന്നുന്നതാണ് കേരളം പിന്നിലാണെന്ന്.
എനിക്കു മനസ്സിലായില്ല.
അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു.
ഞാന്‍ എന്റെ കഥ പറയാം. അപ്പോള്‍ മനസ്സിലാകും. എന്റെ അഛന്റെ പഴയ ക്ലാസ്‌മേറ്റാണ് ഞങ്ങളുടെ നേതാവ്. പത്തിരുപതു കൊല്ലം മുമ്പാണ്. ഞാന്‍ അന്ന് കോളേജ് വിട്ട് ഒരു പാരലല്‍ കോളേജില്‍ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ നേതാവ് അന്ന് പ്രതിപക്ഷത്താണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പു വരുന്നു. പതിവുപോലെ അടുത്ത ഊഴം ഞങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട മുന്നണിയുടേതാണ്. സീറ്റു വീതം വയ്പില്‍ നാലെണ്ണം നേതാവ് സംഘടിപ്പിച്ചു. അതില്‍ ഒരെണ്ണം വിജയിക്കാന്‍ തീരെ സാധ്യത കുറഞ്ഞതായിരുന്നു. യൂവാവിന് എന്നു പറഞ്ഞ് പലരെയും ഒഴിവാക്കി നേതാവ് എനിക്ക് ആ സീറ്റ് തന്നു. പ്രതീക്ഷിച്ചതുപോലെ ഞാന്‍ തോറ്റു. മുന്നണി വിജയിച്ചു. നേതാവ് മന്ത്രിയായി. പക്ഷെ തോറ്റ നേതാവെന്ന നിലയില്‍ ഞങ്ങളുടെ പാര്‍ട്ടിക്കു കിട്ടിയ മൂന്നു പൊതുമേഖലസ്ഥാപനങ്ങളില്‍ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നിന്റെ ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനം എനിക്കു കിട്ടി.
സുഹൃത്ത് ചിരിച്ചു.
ഞാന്‍ അഴിമതിക്കാരനല്ല. ഒരു ചെറിയ വീട്. മുപ്പതു സെന്റ് പറമ്പ്. ഒരു അലമാര നിറച്ച് പുസ്തകങ്ങള്‍. വീട്ടില്‍ ഗ്യാസടുപ്പില്ല. ഒരു ബ്ലാക്ക് ആന്‍ഡ് വൈറ്റ് ടി.വി. സ്വന്തമായി വാഹനവുമില്ല. ബാങ്കിലെ അക്കൗണ്ടില്‍ ഒരിക്കലും മിനിമം ബാലന്‍സില്‍ കൂടുതല്‍ തുക കാണാറില്ല. ആ ഞാന്‍ പെട്ടെന്ന് ഒരു വലിയ സ്ഥാപനത്തിന്റെ അധിപനായി. രണ്ട് കാറ്. ബംഗ്ലാവ്. പൂന്തോട്ടം. എയര്‍കണ്ടീഷണര്‍. പരിചാരകര്‍. രണ്ടു വലിയ കളര്‍ ടി.വി. പഠിപ്പും വിവരവുമുള്ള വലിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ദാസഭാവം. എന്റെ പഴയ വീടിനെക്കാള്‍ വലിപ്പമുണ്ട് ആഫീസ് മുറിയോടു ചേര്‍ന്നുള്ള എനിക്കു മാത്രമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ടോയ്‌ലറ്റിന്. പരിപ്പുവടയ്ക്കപ്പുറം തിന്നാറില്ലാതിരുന്ന എനിക്ക് കശുവണ്ടിപ്പരിപ്പ് സ്‌നാക്ക്‌സിന്. വീട്ടിലും ആഫീസിലും ഫ്രീ ഫോണ്‍. എന്റര്‍ടെയിന്റ്‌മെന്റ് എക്‌സ്‌പെന്‍സസ്. ആരെയും പരസ്യമായിത്തന്നെ ഫൈവ് സ്റ്റാര്‍ അതിഥിയാക്കാം. ഇടയ്ക്ക് ഡല്‍ഹി, മുംബൈ, ബാംഗ്ലൂര്‍, ദുബായ്, അമേരിക്ക, യൂറോപ്പ് വിമാനയാത്ര. ഞാന്‍ ഒരു പൈസ കൈക്കൂലി വാങ്ങിയില്ല. ഒരു കോണ്‍ട്രാക്ടിലും നിയമാനുസ്യതമല്ലാത്ത ഒന്നും ചെയ്തില്ല. പക്ഷെ എന്റെ നേതാവ് പറയുന്ന ആള്‍ക്കാരെ എനിക്ക് സ്ഥാപനത്തില്‍ എടുക്കേണ്ടി വന്നു. അവര്‍ നേരിട്ട് നടത്തുന്ന ഒരു ഇടപാടിനും ഞാന്‍ എതിരു നിന്നില്ല. എനിക്ക് വ്യക്തിപരമായി കുഴപ്പം വരരുത് എന്നു മാത്രം നോക്കി. ഓരോ ദിവസം കഴിയുന്തോറും സ്ഥാപനം നഷ്ടത്തില്‍ നിന്ന് നഷ്ടത്തിലേക്ക് കൂപ്പു കുത്തി. ഞാന്‍ പക്ഷെ സ്ഥാപനം പൂട്ടാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിക്കേണ്ടതിനു പകരം അതിന്റെ കടം സര്‍ക്കാര്‍ എഴുതിത്തള്ളാനും സ്ഥാപനത്തിന്റെ രണ്ടു പുതിയ ഫാക്ടറികള്‍ കൂടി തുടങ്ങാനും പദ്ധതി തയാറാക്കി അതില്‍ വിജയിച്ചു. നാടിന് ഒരു പ്രയോജനവുമില്ലാത്ത സ്ഥാപനമാണ്. പക്ഷെ അത് നിലനിര്‍ത്തുകയും വലുതാക്കുകയും ചെയ്ത ഞാന്‍ കാട്ടിയതല്ലേ ശരിക്കും അഴിമതി?
സുഹൃത്തിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തല്‍ വാസ്തവത്തില്‍ കേരളത്തിന്റെ അഴിമതിയുടെ യഥാര്‍ത്ഥരൂപമല്ലേ ?
അറുപതു വര്‍ഷമായി പണി തീരാത്ത വൈദ്യുതി പ്രോജക്ടുകള്‍. നാല്പതു വര്‍ഷമായി തീരാത്ത ഹൈ വേ ബൈപാസുകള്‍, മുപ്പതു കൊല്ലമായി പണി നടക്കുന്ന ഓവര്‍ ബ്രിഡ്ജുകള്‍, തികച്ചും അനാവശ്യമെന്ന് എല്ലാവര്‍ക്കും അറിയാവുന്ന വെള്ളാനകള്‍. ഇവയുടെ ഇക്കണോമിക്ക് വാല്യൂ നാം കണക്കാക്കുന്നില്ല. ഒരു തകര്‍ന്ന റോഡ് നന്നാക്കാത്തതിലെ കോണ്‍ട്രാക്ട് അഴിമതിയെക്കാള്‍ എത്രയോ വലുതാണ് റോഡ് പ്രവര്‍ത്തനക്ഷമം ആകാത്തതിനാല്‍ സമൂഹത്തിന് ഉണ്ടാകുന്ന അധികച്ചെലവുകള്‍. കമ്പ്യൂട്ടര്‍ വന്ന കാലത്ത് അതിനെതിരെ നടന്ന സമരം ഏറ്റവും വലിയ അഴിമതി ആയിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തികരംഗത്തെ പുരോഗതിയെ ആ സമരം പിടിച്ചു നിര്‍ത്തിയതിന്റെ നഷ്ടം കണക്കാക്കാന്‍ അളവുകോലില്ല.
സുഹൃത്ത് പറഞ്ഞു.
നേത്യത്വത്തിന്റെ കഴിവില്ലായ്മയും നിസ്സംഗതയും അധികാരവും ആര്‍ത്തിയും നിലനിര്‍ത്താനായി കണ്ണടക്കുന്ന രീതിയും ഇന്ന് സാര്‍വത്രികമാണ്. ഈ പ്രവണതയാണ് ശരിക്കും അഴിമതി. കോടികളില്‍ കൃത്യമായി കണക്കു കൂട്ടാന്‍ പറ്റാത്ത ആരും അറിയാത്ത ഈ അഴിമതിയില്‍ നാമും ഒട്ടും പിന്നിലല്ല.
ആലോചിച്ചപ്പോള്‍ സംഗതി ശരിയാണ്.
സമാധാനമായി. കേരളം പിന്നിലല്ലല്ലോ.
Tags: The Economics of Scam
Friday, November 26, 2010
മോഹധനീയം
ഹോം » കമെന്ററി » മോഹധനീയം
എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പും സാമ്പത്തികവും
Posted on: 19 Oct 2010
വര്‍മ്മാജി, ഒരു ഇക്കണോമിക് ആക്ടിവിറ്റിയില്‍ എന്താണ് പ്രധാനം ? ഓഹരിയെക്കുറിച്ചും മറ്റും നോവലെഴുതിയ ആളല്ലേ, പറയൂ.
നാല്പതുകാരന്‍ സുഹ്യത്താണ്. ഭാര്യയും കുട്ടിയും. കുറെ നാളുകള്‍ക്കു ശേഷം കാണുകയാണ്. സുഹ്യത്ത് പല ബിസിനസ്സുകളും ചെയ്തിരുന്നതായി കേട്ടിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ പുതിയ ബിസിനസ്സാണ്.
സാഹിത്യബിസിനസ്.
എനിക്കു തമാശയാണ് തോന്നിയത്. പറഞ്ഞു.
ക്യാപ്പിറ്റല്‍, ലേബര്‍, റാ മെറ്റീരിയല്‍സ്, കണ്‍സ്യൂമര്‍. അവസാനം പ്രോഫിറ്റും. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണ് കോളേജില്‍ പഠിച്ചത്. പക്ഷെ ഇപ്പോള്‍ തോന്നുന്നു. അതൊന്നുമല്ല. ഇന്ന് പ്രധാനം ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡര്‍ ആണെന്ന്.
സ്വര്‍ണ്ണത്തിനും സില്‍ക്കുസാരിക്കും ആഡംബരഭവനത്തിനും ചിട്ടിക്കും ബാങ്കിനും സെല്‍ഫോണിനും എന്നു വേണ്ട ഒരു മാതിരി നമുക്കു മോഹം നല്‍കാവുന്ന എന്തിനും ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറുണ്ട് ഇന്ന്. മോഹിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് നമ്പര്‍ വണ്‍ ഇക്കണോമിക്ക് ആയുധം. മനസ്സുകളില്‍ ഇടം സ്യഷ്ടിക്കാന്‍ പരസ്യത്തിലൂടെ അത്യാകര്‍ഷകമായ ഉപദേശം നല്‍കുക. ഭ്രമിപ്പിക്കുക.
നാം കുറെക്കാലം മുമ്പു വരെ പരസ്യത്തിന് എപ്പോഴും എന്തിനും ഗാന്ധിജിയുടെ പേരായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നത്.
ടിക്കറ്റെടുക്കാതെ തീവണ്ടിയില്‍ യാത്ര ചെയ്യരുത് - മഹാത്മാ ഗാന്ധി.
മദ്യം കഴിക്കരുത് - മഹാത്മാഗാന്ധി.
വക്കീലന്മാര്‍ കള്ളം പറയരുത് - മഹാത്മാഗാന്ധി.
പൊതുവഴികളില്‍ മാലിന്യം നിക്ഷേപിക്കരുത് - മഹാത്മാഗാന്ധി.
ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കില്‍ പോലും മഹാത്മാവിന്റെ വചനം നാം ധൈര്യമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഇന്ന് ഗാന്ധിജിയെ വിട്ടു. ഗാന്ധിജി ചെയ്യരുതാത്തത് എന്താണെന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. ഇന്ന് ചെയ്യുന്നത് എന്തായിരിക്കണമെന്ന് പറയേണ്ട കാലമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഇക്കണോമിക്ക് ശൈലി മാറിയതാണ് കാരണം. ആഗ്രഹങ്ങള്‍ക്ക് കടിഞ്ഞാണിടുക. ആഡംബരം ഉപേക്ഷിക്കുക. ഏറ്റവും പരിമിതമായ റോട്ടി, കപ്ഡാ മകാന്‍ മാത്രം മതി തനിക്കെന്ന് വിശ്വസിക്കുക. ഈ വിധം സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന ഭാരതീയ സംസ്‌ക്യതിയുടെ അന്തസ്സത്ത ഗ്ലോബലൈസേഷനും ടെക്‌നോളജിയും മാര്‍ക്കറ്റിങ് തന്ത്രങ്ങളും കൂടി ശരിക്കും ഇല്ലാതാക്കി. ഇക്കോണമിയുടെ വികസനത്തിന് പ്രോഡക്ടുകളിലും സേവനങ്ങളിലും കൂടുതല്‍ ഉത്പാദനം വേണം. പുതിയ പുതിയ ഉത്പന്നങ്ങളും സൗകര്യങ്ങളും ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടേയിരിക്കണം. ഉള്ളവയുടെ ഉപയോഗം വ്യാപകമാകണം. ജി.ഡി.പി വര്‍ധിക്കണം. ശരാശരി ആളോഹരി വരുമാനം വര്‍ദ്ധിക്കണം.
അതിന് മഹാത്മാഗാന്ധിയെ കൂട്ടു പിടിച്ചാല്‍ ശരിയാകില്ല.
അതിന് നല്ലത് സിനിമാ ക്രിക്കറ്റ് താരങ്ങളാണ്.
മദ്യത്തിന്റെ പരസ്യത്തിന് നിയമവിലക്കുണ്ടെങ്കില്‍ ഒപ്പം ഗ്ലാസിലൊഴിക്കേണ്ട മദ്യത്തിന്റെ ബ്രാന്‍ഡ് നെയിമുള്ള സോഡയുടെ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറാകാം. ഒരു കുഴപ്പവുമില്ല. വ്യഭിചാരത്തിന്റെ പരസ്യത്തിന് നിയമവിലക്കുണ്ടെങ്കില്‍ തായ്‌ലന്‍ഡിലെ ഫൂക്കട് മാസേജിന്റെ ആയുര്‍വേദഗുണങ്ങളുടെ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറാകാം. കള്ളം പറയാന്‍ പഠിപ്പിക്കുന്ന വിദേശ സര്‍വകലാശാലകളുടെ പോലും ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറാകാം.
സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു.
ശരിയല്ല.
പിന്നെ ?
മൂലധനവും തൊഴിലാളിയും അസംസ്‌കൃതസാധനങ്ങളും വിപണനവും ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറും ഒക്കെ ഓ കെ യാണ്. പക്ഷെ അതൊക്കെ പഴയ ആശയങ്ങളാണ്. അടിസ്ഥാനപരമായ ഇക്കണോമിക്ക് ആക്ടിവിറ്റി ഒന്നേയുള്ളു.
എന്താ ?
എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പ്. അതിന് പച്ച മലയാളം വാക്കില്ല.
നമുക്കു പരിചയമുള്ള ഫീല്‍ഡ് അല്ലാത്തതു കാരണമായിരിക്കും ഭാഷയില്‍ വാക്കില്ലാത്തത്. ബ്രാന്‍ഡ് അംബസഡറെ നാം മലയാളവാക്കാക്കിയതുപോലെ....
സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു.
അതെയതെ.
പുസ്തകങ്ങളുടെ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡര്‍ ആയി ഒരു സിനിമാതാരമോ ക്രിക്കറ്റ് താരമോ വന്നാല്‍ എങ്ങനെയിരിക്കും ?
എന്റെ സാഹിത്യ ബിസിനസ്സിന് ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസിഡര്‍ വേണ്ട.
എനിക്ക് ഇത് പുതിയ അറിവായിരുന്നു.
ഞാന്‍ നിര്‍ബന്ധിച്ചപ്പോള്‍ ഈ സാഹിത്യ എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പ് ബിസിനസ്സിന്റെ രഹസ്യം സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു തന്നു.
കഥാനായകന് അമേരിക്കയിലാണ്. കാര്യമായ ജോലിയൊന്നുമില്ല. പക്ഷെ അയാളുടെ ഭാര്യയ്ക്ക് നല്ല ജോലിയുണ്ട്. രണ്ടു കുട്ടികള്‍. സുഖ ജീവിതം. അല്പസ്വല്പം ഗ്യഹാതുരത്വവും ഒരു മാതിരി മലയാളമെഴുതാനുള്ള കഴിവുമുണ്ട്. ധാരാളം സമയം. ഇദ്ദേഹം ഒരു നോവലെഴുതി. ഏറെ കാലത്തെ പരിശ്രമമാണ്. രണ്ടു മൂന്നുപേരെ കാണിച്ചു. അവര്‍ മുഖത്തു നോക്കി പുകഴ്ത്തി. നായകന് അലപം ഗമ കൂടി. ഉടന്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം. നാട്ടിലെ രണ്ടു മൂന്നു പ്രശസ്ത പ്രസാധകര്‍ക്ക് കോപ്പിയെടുത്ത് അയച്ചു. കുറെ നാള്‍ കാത്തിരുന്നു. ആരും മറുപടി അയച്ചില്ല. നാട്ടില്‍ വന്നപ്പോള്‍ നേരിട്ടന്വേഷിച്ചു. സാധനം കിട്ടിയതായി വിവരമില്ല. വാശി തോന്നി.
യാദ്യഛികമായാണ് സുഹ്യത്തിനെ കണ്ടു മുട്ടിയത്. പഴയ പരിചയം പുതുക്കി.
സുഹ്യത്തിന്റെ സാഹിത്യ എന്റര്‍പ്രണര്‍ഷിപ്പ് ഇവിടെയാണ് ആരംഭിച്ചത്.
മാറ്ററിന്റെ ഒറിജിനല്‍ കൈയെഴുത്തു കോപ്പി സുഹ്യത്ത് വാങ്ങി.
പുസ്തകം ഉടന്‍ അച്ചടിക്കണം. 150 പേജ്. കൈയിലെടുത്താല്‍ ഇതില്‍ എന്തോ ഉണ്ടെന്നു തോന്നണം. ആകര്‍ഷകമായ കവര്‍. പിന്‍കവറില്‍ രചയിതാവിന്റെ കളര്‍ ഫോട്ടോ. ബയോഡാറ്റാ. ജനിച്ച നാടിന്റെയും ഇപ്പോഴത്തെ നാടിന്റെയും ഭാര്യയുടെയും അകന്ന ബന്ധം പോലുമുള്ള സാംസ്‌ക്കാരിക സംഘടനകളുടെയും പേരുകള്‍. അകത്ത് കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍. ഒരു അവതാരിക. നാലുപേരു കേട്ടാല്‍ തലകുലുക്കുന്ന സാഹിത്യ സാംസ്‌ക്കാരിക നായകനെക്കൊണ്ടെഴുതിക്കണം.
പുസ്തകം 1000 കോപ്പി അച്ചടിക്കാണ് ആദ്യ ക്വട്ടേഷന്‍. വെറും 30000 രൂപ. 700 ഡോളര്‍. അഡ്വാന്‍സ് 25000 രൂപ കിട്ടി. മാറ്റര്‍ സുഹ്യത്ത് സ്വന്തം ഭാര്യയെ ഏല്‍പ്പിച്ചു. ഭാര്യയോട് കഥ ഒന്നു പരുവപ്പെടുത്തി ഒരു മാതിരി ലൈനിലാക്കാന്‍ പറഞ്ഞു. അവള്‍ പണ്ടു കോളേജിലായിരുന്നപ്പോള്‍ കഥയും കവിതയും എഴുതിയിരുന്നത് ഉപകാരമായി.
ഒരു മാസം. ഒരു രാത്രി. അക്ഷമനായി കഥാനായകന് രാത്രി, ഇവിടെ പകല്‍ വിളിക്കുന്നു. പ്രോഗ്രസ് പറഞ്ഞു. നോവല്‍ ഡിടിപി എടുത്ത് പ്രസ്സില്‍ പോകുന്നു. പക്ഷെ എഴുത്തുകാരന്റെ മൗലികാവകാശമായ പ്രസ് കോപ്പി തയാറാക്കുന്നതിനുമുമ്പുള്ള ഓ കെ യ്ക്ക് വേണ്ടി ഞാന്‍ സി ഡി അയക്കാം. ഒപ്പം വികാരവിക്ഷുബ്ധനായി പറഞ്ഞു. ഈ രചന താങ്കളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ ഞാന്‍ മൂന്നു നാലു പ്രഗത്ഭരായ എഴുത്തുകാരെയും നിരൂപകരെയും കാട്ടി. ഇത്ര ഗംഭീരമായ ഒരു വര്‍ക്ക് ഒരു കന്നി എഴുത്തുകാരനില്‍ നിന്നും അപൂര്‍വമായേ മലയാളത്തിനു ലഭിക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളു എന്നാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായം. അഭിനന്ദനങ്ങള്‍. ഇതിന് അക്കാദമി അവാര്‍ഡു പോലും, മറ്റ് അസൂയാലുക്കള്‍ പാര വച്ചില്ലെങ്കില്‍, ലഭിക്കാം. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാല്‍ അതില്‍ അവര്‍ക്കു അദ്ഭുതമില്ലത്രെ. കഥാനായകന് വികാര തരളിതനായി. ഇതെന്റെ ജീവരക്തം കൊണ്ട് രചിച്ച ക്യതിയാണ്. ഞാന്‍ എന്റെ കരള് പറിച്ച് നിങ്ങളെ ഏല്‍പ്പിക്കുകയാണ്. നമുക്കിനി ഇതിന് നന്നായി പബ്ലിസിറ്റി കൊടുത്ത് വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യൂ. എന്റെ ഓ കെ യ്ക്ക് കാത്തു സമയം കളയേണ്ട. ഗോ എഹഡ്.
ഈ ഫോണ്‍ വിളി വരുമെന്ന് നേരത്തെ അറിയാമായിരുന്നതുകൊണ്ട് വേണ്ടതെല്ലാം ശരിയാക്കി വച്ചിരുന്നു. കോപ്പി 2000 ആക്കി ഉയര്‍ത്താം. കുറെക്കൂടി ഉഗ്രന്‍ അവതാരിക സംഘടിപ്പിക്കാം. കവര്‍ ബെസ്റ്റ് ആട്ടിസ്റ്റിനെക്കൊണ്ട് ഡിസൈന്‍ ചെയ്യിക്കാം. പൈസ പക്ഷെ ? നോ പ്രോബ്ലം. പിന്നെ നമുക്കൊരു പ്രകാശനം. മൂന്നാലു കലക്കന്‍ പ്രാസംഗികര്‍. ടി വി യില്‍ ലൈവായി. അതിനെല്ലാം കൂടി വളരെയൊന്നും ആകില്ല. തുക പറഞ്ഞില്ല. തല്‍ക്കാലം ഒരു 30 മതി. പിന്നെ പ്രകാശനത്തിന്റെ ചിലവല്ലേ ഉള്ളു.
നോവല്‍ രണ്ടു മാസത്തിനകം ഇറങ്ങി. പ്രകാശനസമ്മേളനം ഗംഭീരമായി നടത്തി. ചിലവ് ഒരു 25000ല്‍ ഒതുക്കി.
എല്ലാം കൂടി 85000 രൂപ കഥാനായകന് ചിലവായി.
സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു.
നോവല്‍ 400 കോപ്പിയേ അടിച്ചുള്ളു. കടലാസിന് തീ പിടിച്ച വിലയേ. നമുക്ക് ആകെ 24000 സമ്മേളത്തിനുള്‍പ്പടെ ചിലവായി. പ്രോഫിറ്റ് വെറും 64000.
ഞാന്‍ ചോദിച്ചു.
കഥാനായകന് ?
വെരി ഹാപ്പി. അവിടെ വിദേശത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന സാഹിത്യകാരനായി. 400 കോപ്പിയില്‍ 350 അദ്ദേഹത്തിനു നല്‍കി. അദ്ദേഹം സ്വന്തം കൈയൊപ്പിട്ട് അവിടെ സുഹ്യത്തുക്കള്‍ക്കും സായിപ്പന്മാര്‍ക്കുപോലും ഓരോ കോപ്പി കൊടുത്തു. 10, 20, 50, 100 ഡോളര്‍ വരെ മിക്കവരും ദക്ഷിണപോലെ നല്‍കി. രൂപയില്‍ കണക്കാക്കിയാല്‍ കുറഞ്ഞത് രണ്ടു ലക്ഷം കിട്ടിക്കാണും. വീട്ടില്‍ ഭാര്യക്ക് ബഹുമാനം ഏറി. സമൂഹത്തില്‍ സ്ഥാനം ഉയര്‍ന്നു. എല്ലാവര്‍ക്കും ലാഭം.
നോവല്‍ ?
വര്‍മ്മാജി, ഈ വായന കുറഞ്ഞു വരുന്ന കാലത്ത് ആരും ഒരു പുതിയ പുസ്തകം കണ്ടില്ല എന്നു പറയുകില്ല. പിന്നെ ഈ പുസ്തകം വായിക്കാന്‍ ലഭിക്കാത്തതു മലയാളവായനക്കാര്‍ക്ക്, അങ്ങനെയൊരു കൂട്ടരുണ്ടെങ്കില്‍, ഒരിക്കലും നഷ്ടമാകില്ല എന്ന് ഈ നോവല്‍ മുഴുവന്‍ വായിച്ച എന്റെ ഭാര്യ ആണയിട്ടു പറഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്.
ഗ്രേറ്റ്.
വര്‍മ്മാജി, 10 നോവലും 2 കഥാസമാഹാരവുമായി. ബിസിനസ് തുടങ്ങിയിട്ട് ദാ, രണ്ടു കൊല്ലമാകുന്നതേയുള്ളു.
ഞാന്‍ സമ്മതിച്ചു.
എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പാണ് ശരിക്കും സാമ്പത്തികവികസനത്തിന്റെ കാതല്‍.
Tags: K.L.Mohanavarma, Mohadhaneeyam, Enterpreneurship, Business
എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പും സാമ്പത്തികവും
Posted on: 19 Oct 2010
വര്‍മ്മാജി, ഒരു ഇക്കണോമിക് ആക്ടിവിറ്റിയില്‍ എന്താണ് പ്രധാനം ? ഓഹരിയെക്കുറിച്ചും മറ്റും നോവലെഴുതിയ ആളല്ലേ, പറയൂ.
നാല്പതുകാരന്‍ സുഹ്യത്താണ്. ഭാര്യയും കുട്ടിയും. കുറെ നാളുകള്‍ക്കു ശേഷം കാണുകയാണ്. സുഹ്യത്ത് പല ബിസിനസ്സുകളും ചെയ്തിരുന്നതായി കേട്ടിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ പുതിയ ബിസിനസ്സാണ്.
സാഹിത്യബിസിനസ്.
എനിക്കു തമാശയാണ് തോന്നിയത്. പറഞ്ഞു.
ക്യാപ്പിറ്റല്‍, ലേബര്‍, റാ മെറ്റീരിയല്‍സ്, കണ്‍സ്യൂമര്‍. അവസാനം പ്രോഫിറ്റും. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണ് കോളേജില്‍ പഠിച്ചത്. പക്ഷെ ഇപ്പോള്‍ തോന്നുന്നു. അതൊന്നുമല്ല. ഇന്ന് പ്രധാനം ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡര്‍ ആണെന്ന്.
സ്വര്‍ണ്ണത്തിനും സില്‍ക്കുസാരിക്കും ആഡംബരഭവനത്തിനും ചിട്ടിക്കും ബാങ്കിനും സെല്‍ഫോണിനും എന്നു വേണ്ട ഒരു മാതിരി നമുക്കു മോഹം നല്‍കാവുന്ന എന്തിനും ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറുണ്ട് ഇന്ന്. മോഹിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് നമ്പര്‍ വണ്‍ ഇക്കണോമിക്ക് ആയുധം. മനസ്സുകളില്‍ ഇടം സ്യഷ്ടിക്കാന്‍ പരസ്യത്തിലൂടെ അത്യാകര്‍ഷകമായ ഉപദേശം നല്‍കുക. ഭ്രമിപ്പിക്കുക.
നാം കുറെക്കാലം മുമ്പു വരെ പരസ്യത്തിന് എപ്പോഴും എന്തിനും ഗാന്ധിജിയുടെ പേരായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നത്.
ടിക്കറ്റെടുക്കാതെ തീവണ്ടിയില്‍ യാത്ര ചെയ്യരുത് - മഹാത്മാ ഗാന്ധി.
മദ്യം കഴിക്കരുത് - മഹാത്മാഗാന്ധി.
വക്കീലന്മാര്‍ കള്ളം പറയരുത് - മഹാത്മാഗാന്ധി.
പൊതുവഴികളില്‍ മാലിന്യം നിക്ഷേപിക്കരുത് - മഹാത്മാഗാന്ധി.
ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കില്‍ പോലും മഹാത്മാവിന്റെ വചനം നാം ധൈര്യമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ഇന്ന് ഗാന്ധിജിയെ വിട്ടു. ഗാന്ധിജി ചെയ്യരുതാത്തത് എന്താണെന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. ഇന്ന് ചെയ്യുന്നത് എന്തായിരിക്കണമെന്ന് പറയേണ്ട കാലമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഇക്കണോമിക്ക് ശൈലി മാറിയതാണ് കാരണം. ആഗ്രഹങ്ങള്‍ക്ക് കടിഞ്ഞാണിടുക. ആഡംബരം ഉപേക്ഷിക്കുക. ഏറ്റവും പരിമിതമായ റോട്ടി, കപ്ഡാ മകാന്‍ മാത്രം മതി തനിക്കെന്ന് വിശ്വസിക്കുക. ഈ വിധം സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന ഭാരതീയ സംസ്‌ക്യതിയുടെ അന്തസ്സത്ത ഗ്ലോബലൈസേഷനും ടെക്‌നോളജിയും മാര്‍ക്കറ്റിങ് തന്ത്രങ്ങളും കൂടി ശരിക്കും ഇല്ലാതാക്കി. ഇക്കോണമിയുടെ വികസനത്തിന് പ്രോഡക്ടുകളിലും സേവനങ്ങളിലും കൂടുതല്‍ ഉത്പാദനം വേണം. പുതിയ പുതിയ ഉത്പന്നങ്ങളും സൗകര്യങ്ങളും ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടേയിരിക്കണം. ഉള്ളവയുടെ ഉപയോഗം വ്യാപകമാകണം. ജി.ഡി.പി വര്‍ധിക്കണം. ശരാശരി ആളോഹരി വരുമാനം വര്‍ദ്ധിക്കണം.
അതിന് മഹാത്മാഗാന്ധിയെ കൂട്ടു പിടിച്ചാല്‍ ശരിയാകില്ല.
അതിന് നല്ലത് സിനിമാ ക്രിക്കറ്റ് താരങ്ങളാണ്.
മദ്യത്തിന്റെ പരസ്യത്തിന് നിയമവിലക്കുണ്ടെങ്കില്‍ ഒപ്പം ഗ്ലാസിലൊഴിക്കേണ്ട മദ്യത്തിന്റെ ബ്രാന്‍ഡ് നെയിമുള്ള സോഡയുടെ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറാകാം. ഒരു കുഴപ്പവുമില്ല. വ്യഭിചാരത്തിന്റെ പരസ്യത്തിന് നിയമവിലക്കുണ്ടെങ്കില്‍ തായ്‌ലന്‍ഡിലെ ഫൂക്കട് മാസേജിന്റെ ആയുര്‍വേദഗുണങ്ങളുടെ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറാകാം. കള്ളം പറയാന്‍ പഠിപ്പിക്കുന്ന വിദേശ സര്‍വകലാശാലകളുടെ പോലും ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറാകാം.
സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു.
ശരിയല്ല.
പിന്നെ ?
മൂലധനവും തൊഴിലാളിയും അസംസ്‌കൃതസാധനങ്ങളും വിപണനവും ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡറും ഒക്കെ ഓ കെ യാണ്. പക്ഷെ അതൊക്കെ പഴയ ആശയങ്ങളാണ്. അടിസ്ഥാനപരമായ ഇക്കണോമിക്ക് ആക്ടിവിറ്റി ഒന്നേയുള്ളു.
എന്താ ?
എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പ്. അതിന് പച്ച മലയാളം വാക്കില്ല.
നമുക്കു പരിചയമുള്ള ഫീല്‍ഡ് അല്ലാത്തതു കാരണമായിരിക്കും ഭാഷയില്‍ വാക്കില്ലാത്തത്. ബ്രാന്‍ഡ് അംബസഡറെ നാം മലയാളവാക്കാക്കിയതുപോലെ....
സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു.
അതെയതെ.
പുസ്തകങ്ങളുടെ ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസഡര്‍ ആയി ഒരു സിനിമാതാരമോ ക്രിക്കറ്റ് താരമോ വന്നാല്‍ എങ്ങനെയിരിക്കും ?
എന്റെ സാഹിത്യ ബിസിനസ്സിന് ബ്രാന്‍ഡ് അംബാസിഡര്‍ വേണ്ട.
എനിക്ക് ഇത് പുതിയ അറിവായിരുന്നു.
ഞാന്‍ നിര്‍ബന്ധിച്ചപ്പോള്‍ ഈ സാഹിത്യ എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പ് ബിസിനസ്സിന്റെ രഹസ്യം സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു തന്നു.
കഥാനായകന് അമേരിക്കയിലാണ്. കാര്യമായ ജോലിയൊന്നുമില്ല. പക്ഷെ അയാളുടെ ഭാര്യയ്ക്ക് നല്ല ജോലിയുണ്ട്. രണ്ടു കുട്ടികള്‍. സുഖ ജീവിതം. അല്പസ്വല്പം ഗ്യഹാതുരത്വവും ഒരു മാതിരി മലയാളമെഴുതാനുള്ള കഴിവുമുണ്ട്. ധാരാളം സമയം. ഇദ്ദേഹം ഒരു നോവലെഴുതി. ഏറെ കാലത്തെ പരിശ്രമമാണ്. രണ്ടു മൂന്നുപേരെ കാണിച്ചു. അവര്‍ മുഖത്തു നോക്കി പുകഴ്ത്തി. നായകന് അലപം ഗമ കൂടി. ഉടന്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം. നാട്ടിലെ രണ്ടു മൂന്നു പ്രശസ്ത പ്രസാധകര്‍ക്ക് കോപ്പിയെടുത്ത് അയച്ചു. കുറെ നാള്‍ കാത്തിരുന്നു. ആരും മറുപടി അയച്ചില്ല. നാട്ടില്‍ വന്നപ്പോള്‍ നേരിട്ടന്വേഷിച്ചു. സാധനം കിട്ടിയതായി വിവരമില്ല. വാശി തോന്നി.
യാദ്യഛികമായാണ് സുഹ്യത്തിനെ കണ്ടു മുട്ടിയത്. പഴയ പരിചയം പുതുക്കി.
സുഹ്യത്തിന്റെ സാഹിത്യ എന്റര്‍പ്രണര്‍ഷിപ്പ് ഇവിടെയാണ് ആരംഭിച്ചത്.
മാറ്ററിന്റെ ഒറിജിനല്‍ കൈയെഴുത്തു കോപ്പി സുഹ്യത്ത് വാങ്ങി.
പുസ്തകം ഉടന്‍ അച്ചടിക്കണം. 150 പേജ്. കൈയിലെടുത്താല്‍ ഇതില്‍ എന്തോ ഉണ്ടെന്നു തോന്നണം. ആകര്‍ഷകമായ കവര്‍. പിന്‍കവറില്‍ രചയിതാവിന്റെ കളര്‍ ഫോട്ടോ. ബയോഡാറ്റാ. ജനിച്ച നാടിന്റെയും ഇപ്പോഴത്തെ നാടിന്റെയും ഭാര്യയുടെയും അകന്ന ബന്ധം പോലുമുള്ള സാംസ്‌ക്കാരിക സംഘടനകളുടെയും പേരുകള്‍. അകത്ത് കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍. ഒരു അവതാരിക. നാലുപേരു കേട്ടാല്‍ തലകുലുക്കുന്ന സാഹിത്യ സാംസ്‌ക്കാരിക നായകനെക്കൊണ്ടെഴുതിക്കണം.
പുസ്തകം 1000 കോപ്പി അച്ചടിക്കാണ് ആദ്യ ക്വട്ടേഷന്‍. വെറും 30000 രൂപ. 700 ഡോളര്‍. അഡ്വാന്‍സ് 25000 രൂപ കിട്ടി. മാറ്റര്‍ സുഹ്യത്ത് സ്വന്തം ഭാര്യയെ ഏല്‍പ്പിച്ചു. ഭാര്യയോട് കഥ ഒന്നു പരുവപ്പെടുത്തി ഒരു മാതിരി ലൈനിലാക്കാന്‍ പറഞ്ഞു. അവള്‍ പണ്ടു കോളേജിലായിരുന്നപ്പോള്‍ കഥയും കവിതയും എഴുതിയിരുന്നത് ഉപകാരമായി.
ഒരു മാസം. ഒരു രാത്രി. അക്ഷമനായി കഥാനായകന് രാത്രി, ഇവിടെ പകല്‍ വിളിക്കുന്നു. പ്രോഗ്രസ് പറഞ്ഞു. നോവല്‍ ഡിടിപി എടുത്ത് പ്രസ്സില്‍ പോകുന്നു. പക്ഷെ എഴുത്തുകാരന്റെ മൗലികാവകാശമായ പ്രസ് കോപ്പി തയാറാക്കുന്നതിനുമുമ്പുള്ള ഓ കെ യ്ക്ക് വേണ്ടി ഞാന്‍ സി ഡി അയക്കാം. ഒപ്പം വികാരവിക്ഷുബ്ധനായി പറഞ്ഞു. ഈ രചന താങ്കളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ ഞാന്‍ മൂന്നു നാലു പ്രഗത്ഭരായ എഴുത്തുകാരെയും നിരൂപകരെയും കാട്ടി. ഇത്ര ഗംഭീരമായ ഒരു വര്‍ക്ക് ഒരു കന്നി എഴുത്തുകാരനില്‍ നിന്നും അപൂര്‍വമായേ മലയാളത്തിനു ലഭിക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളു എന്നാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായം. അഭിനന്ദനങ്ങള്‍. ഇതിന് അക്കാദമി അവാര്‍ഡു പോലും, മറ്റ് അസൂയാലുക്കള്‍ പാര വച്ചില്ലെങ്കില്‍, ലഭിക്കാം. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാല്‍ അതില്‍ അവര്‍ക്കു അദ്ഭുതമില്ലത്രെ. കഥാനായകന് വികാര തരളിതനായി. ഇതെന്റെ ജീവരക്തം കൊണ്ട് രചിച്ച ക്യതിയാണ്. ഞാന്‍ എന്റെ കരള് പറിച്ച് നിങ്ങളെ ഏല്‍പ്പിക്കുകയാണ്. നമുക്കിനി ഇതിന് നന്നായി പബ്ലിസിറ്റി കൊടുത്ത് വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യൂ. എന്റെ ഓ കെ യ്ക്ക് കാത്തു സമയം കളയേണ്ട. ഗോ എഹഡ്.
ഈ ഫോണ്‍ വിളി വരുമെന്ന് നേരത്തെ അറിയാമായിരുന്നതുകൊണ്ട് വേണ്ടതെല്ലാം ശരിയാക്കി വച്ചിരുന്നു. കോപ്പി 2000 ആക്കി ഉയര്‍ത്താം. കുറെക്കൂടി ഉഗ്രന്‍ അവതാരിക സംഘടിപ്പിക്കാം. കവര്‍ ബെസ്റ്റ് ആട്ടിസ്റ്റിനെക്കൊണ്ട് ഡിസൈന്‍ ചെയ്യിക്കാം. പൈസ പക്ഷെ ? നോ പ്രോബ്ലം. പിന്നെ നമുക്കൊരു പ്രകാശനം. മൂന്നാലു കലക്കന്‍ പ്രാസംഗികര്‍. ടി വി യില്‍ ലൈവായി. അതിനെല്ലാം കൂടി വളരെയൊന്നും ആകില്ല. തുക പറഞ്ഞില്ല. തല്‍ക്കാലം ഒരു 30 മതി. പിന്നെ പ്രകാശനത്തിന്റെ ചിലവല്ലേ ഉള്ളു.
നോവല്‍ രണ്ടു മാസത്തിനകം ഇറങ്ങി. പ്രകാശനസമ്മേളനം ഗംഭീരമായി നടത്തി. ചിലവ് ഒരു 25000ല്‍ ഒതുക്കി.
എല്ലാം കൂടി 85000 രൂപ കഥാനായകന് ചിലവായി.
സുഹ്യത്ത് പറഞ്ഞു.
നോവല്‍ 400 കോപ്പിയേ അടിച്ചുള്ളു. കടലാസിന് തീ പിടിച്ച വിലയേ. നമുക്ക് ആകെ 24000 സമ്മേളത്തിനുള്‍പ്പടെ ചിലവായി. പ്രോഫിറ്റ് വെറും 64000.
ഞാന്‍ ചോദിച്ചു.
കഥാനായകന് ?
വെരി ഹാപ്പി. അവിടെ വിദേശത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന സാഹിത്യകാരനായി. 400 കോപ്പിയില്‍ 350 അദ്ദേഹത്തിനു നല്‍കി. അദ്ദേഹം സ്വന്തം കൈയൊപ്പിട്ട് അവിടെ സുഹ്യത്തുക്കള്‍ക്കും സായിപ്പന്മാര്‍ക്കുപോലും ഓരോ കോപ്പി കൊടുത്തു. 10, 20, 50, 100 ഡോളര്‍ വരെ മിക്കവരും ദക്ഷിണപോലെ നല്‍കി. രൂപയില്‍ കണക്കാക്കിയാല്‍ കുറഞ്ഞത് രണ്ടു ലക്ഷം കിട്ടിക്കാണും. വീട്ടില്‍ ഭാര്യക്ക് ബഹുമാനം ഏറി. സമൂഹത്തില്‍ സ്ഥാനം ഉയര്‍ന്നു. എല്ലാവര്‍ക്കും ലാഭം.
നോവല്‍ ?
വര്‍മ്മാജി, ഈ വായന കുറഞ്ഞു വരുന്ന കാലത്ത് ആരും ഒരു പുതിയ പുസ്തകം കണ്ടില്ല എന്നു പറയുകില്ല. പിന്നെ ഈ പുസ്തകം വായിക്കാന്‍ ലഭിക്കാത്തതു മലയാളവായനക്കാര്‍ക്ക്, അങ്ങനെയൊരു കൂട്ടരുണ്ടെങ്കില്‍, ഒരിക്കലും നഷ്ടമാകില്ല എന്ന് ഈ നോവല്‍ മുഴുവന്‍ വായിച്ച എന്റെ ഭാര്യ ആണയിട്ടു പറഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്.
ഗ്രേറ്റ്.
വര്‍മ്മാജി, 10 നോവലും 2 കഥാസമാഹാരവുമായി. ബിസിനസ് തുടങ്ങിയിട്ട് ദാ, രണ്ടു കൊല്ലമാകുന്നതേയുള്ളു.
ഞാന്‍ സമ്മതിച്ചു.
എന്റര്‍പ്രനര്‍ഷിപ്പാണ് ശരിക്കും സാമ്പത്തികവികസനത്തിന്റെ കാതല്‍.
Tags: K.L.Mohanavarma, Mohadhaneeyam, Enterpreneurship, Business
http://www.mathrubhumi.com/business/commentary_articles/k_l_mohanavarma/k-l-mohanavarma-83231.html
ഗ്ലോബല്‍ റിസഷന്‍-ചോംസ്‌ക്കിയും രാജീവനും
Posted on: 13 Feb 2010
രാജീവന് എന്നെക്കണ്ടപ്പോള്‍ ഒന്നു ചമ്മി. എറണാകുളത്ത് ശിവക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്കേനടയിലെ ദര്‍ബാര്‍ ഹാള്‍ ഗ്രൗണ്ടില്‍ രാവിലെയുള്ള പതിവ് നടപ്പ് നാലു റൗണ്ടു പൂര്‍ത്തിയാക്കി ഞാന്‍ മടങ്ങുകയായിരുന്നു. ഗേറ്റില്‍ നിന്നു മാറി പൂക്കടകളുടെ മറവില്‍ ഒരു ലോട്ടറി വില്‍പ്പനക്കാരന്‍. അടുത്ത് പൂച്ച പാലു കുടിക്കുന്ന മട്ടില്‍ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന്‍ മുഖം കുനിച്ചു നിന്ന് ടിക്കറ്റു വാങ്ങുന്നു. പരിചിതമുഖം. ഞാനടുത്തു ചെന്നു. പെട്ടെന്ന് വേണ്ടായിരുന്നു എന്നു തോന്നി. രാജീവനായിരുന്നു.
നിരോധും ലോട്ടറിടിക്കറ്റും വാങ്ങുന്നത് മറ്റാരും കാണുന്നത് ശരിയല്ല. രാജീവന് പത്തിരുപത്തയ്യായിരം രൂപാ ശമ്പളം വാങ്ങുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ബുദ്ധിജീവിയും കലാകാരനും കൂടിയാണ്. സുന്ദരിയും മിടുക്കിയുമായ ഭാര്യ. ഒരു മകന്. അപ്പര്‍ കെ ജിയില്‍ പഠിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ ഭേദപ്പെട്ട ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്‌കൂളിലാണ്. നഗരത്തില്‍ത്തന്നെ ചെറിയതെങ്കിലും നല്ല സൗകര്യമുള്ള വീട്. ടി വി, ഡിഷ് ആന്റിന, കുക്കിങ് റേഞ്ച്, കമ്പ്യൂട്ടര്‍ തുടങ്ങി എല്ലാമുണ്ട്. ചുരുക്കത്തില്‍ ഒരു സംത്യപ്ത കുടുംബം.
രാജീവന്റെ ചമ്മല്‍ മാറ്റാന്‍ ഒരു വഴിയേയുള്ളു. ഞാന്‍ ലോട്ടറി വില്‍പ്പനക്കാരനോട് പറഞ്ഞു.
ഒരു ടിക്കറ്റ്.
രാജീവന് സമാധാനമായി. ഒരു ഭാരം ഇറക്കി വയ്ക്കാന്‍ അത്താണി തേടുകയായിരുന്നു അയാള്‍ എന്ന് എനിക്കു തോന്നി.
രാജീവന് പറഞ്ഞു. 'വരൂ. കാറുണ്ട്. ഐ വില്‍ ഡ്രോപ്പ് യു... '
രാജീവന് കാറ് മേടിച്ച കാര്യം അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. കാറില്‍ കയറി ഇരുന്നപ്പോള്‍ പെട്ടെന്ന് രാജീവന് പറഞ്ഞു.
ഐ വാണ്ട് യുവര്‍ അഡൈ്വസ്. സാറ് ഒരെഴുത്തുകാരനാണല്ലോ. ഞാനാകെ വറീഡാണ്. ഞാനെന്തു ചെയ്യണം?
എന്തു പറ്റി ?
രാജീവന് കഥ പറഞ്ഞു.
പത്തു മാസം മുമ്പാണ്. ഒരു കാറ് വാങ്ങാന്‍ തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തി. അയലത്തൊക്കെ മിക്കവര്‍ക്കും കാറുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് കാറ് ഒരു ലക്ഷ്വറിയല്ല. വെറും സാധാരണ ആവശ്യം. ബസ്സിലും ട്രെയിനിലുമുള്ള തിരക്ക് ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഭയമാണ്. സുഹ്യത്തുക്കളുടെ വീട്ടില്‍ ഒരു വിസിറ്റ്. കൂടുതല്‍ പര്‍ച്ചേസുള്ളപ്പോള്‍ ഷോപ്പിങ്. കല്യാണം കൂടാന്‍ പോകുമ്പോള്‍ ഒരു സൗകര്യം. സ്റ്റാറ്റസ് സിംബല്‍ എന്ന രീതിയിലല്ല. ആഫീസില്‍ തന്നെക്കാള്‍ ശമ്പളം കുറഞ്ഞവര്‍ക്കും കാറുണ്ട്. തങ്ങളുടെ പ്രായത്തിലുള്ള മിക്കവാറും എല്ലാ സ്‌നേഹിതര്‍ക്കും കാറുണ്ട്. Car is now a necessity.
ഭാര്യയും ഭര്‍ത്താവും കൂടി വളരെയേറെ ബജറ്റ് കണക്കുകൂട്ടല്‍
നടത്തി. വരവു ചിലവു കണക്ക് ക്യത്യമായി എഴുതി കൂട്ടി, കുറച്ചു. ഗുണിച്ചു. ഹരിച്ചു. ഇന്ന് എല്ലാ കട്ടിംഗ്‌സും കഴിഞ്ഞ് ഇരുപത്തിരണ്ടു രൂപയില്‍ മേലെ കിട്ടുന്നുണ്ട്. അഞ്ച് ലക്ഷം റേജില്‍ പലതരം കാറ് കിട്ടും. ചെറിയ കാറ് മതി. നാഷണല്‍ ഹൈവേയുടെ ഇരുവശവും ലോകത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാത്തരം കാറുകളുടെയും ഷോറൂമുകള്‍ ഉണ്ട്. ബ്രോഷറുകളും സ്‌ക്കീമുകളും സ്‌നേഹപൂര്‍ണ്ണമായ പെരുമാറ്റവും. ഒരാഴ്ച. ഭാര്യയും ഭര്‍ത്താവും മകനും കാര്‍ സെലക്ഷന്റെ രോമാഞ്ചഭരിത ലോകത്തിലായിരുന്നു. അവസാനം കാറ് തെരഞ്ഞെടുത്തു. ആദ്യത്തെ ഇന്‍സ്റ്റാള്‍മെന്റ് പ്രോവിഡന്റ് ഫണ്ടില്‍ നിന്നെടുക്കാം. കാറ് കമ്പനി തന്നെ ബാക്കി ഫൈനാന്‍സ് ശരിയാക്കും. മാസം അയ്യായിരം രൂപയ്ക്കടുത്ത് അടച്ചാല്‍ മതി. വലിയ വിഷമമില്ലാതെ മാനേജ് ചെയ്യാം. അടുത്തു തന്നെ പ്രമോഷന്‍ ഉണ്ടാകും. ഒരു ഫൈവിന്റെ ജംപ്.
കാറ് വാങ്ങി. അഞ്ചര ലക്ഷം.
വളരെ പ്രായോഗികമായ ഒരു മിഡില്‍ ക്ലാസ് കുടുംബത്തിന്റെ കാലത്തിനനുയോജ്യമായ തികച്ചും അഫോര്‍ഡബിള്‍ ആയ ഒരു ഇക്കണോമിക് ആക്ടിവിറ്റിയാണ് നടന്നത്.
കാറ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടര്‍ക്കും കാറ് നിര്‍മ്മാണക്കമ്പനിക്കും ഫൈനാന്‍സ് കമ്പനിക്കും ഇന്‍ഷുറന്‍സ് കമ്പനിക്കും ബാങ്കിനും പെട്രോളിയം കമ്പനിക്കും സര്‍ക്കാരിനും കാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നൂറിലേറെ അനുബന്ധ വ്യവസായ വാണിജ്യ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കും ലാഭകരമായ പ്രവൃത്തി. രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിയില്‍ ചെറിയതെങ്കിലും നിര്‍ണ്ണായകമായ മുതല്‍ക്കൂട്ട്.
കാറ് വാങ്ങാന്‍ ഷോറൂമില്‍ ചെന്നപ്പോള്‍ ചെറിയ ഭേദഗതികള്‍ വന്നു. നിറം, എ സി, ഓഡിയോ സിസ്റ്റം, സീറ്റ്. മോഡല്‍ ഏറ്റവും പുതിയതാക്കി. വില അല്പം കൂടി. സാരമില്ല. നാനൂറു രൂപയേ മാസം കൂടൂ. ബജറ്റിനെ കാര്യമായി ബാധിക്കുകയില്ല.
വീട്ടിലേക്കു വരുന്ന വഴിക്കേ മൂവരും കൂടി തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തി. കാറ് അത്യാവശ്യത്തിനേ എടുക്കാവൂ. പെട്രോളിന്റെ വില? പെട്രോള്‍ കാറാണ്. ഡീസലിന്റേത് ആയിരുന്നെങ്കില്‍ ലാഭമായിരുന്നു. ഏതായാലും രണ്ടുപേരും ഡ്രൈവിങ് ലൈസന്‍സ് സംഘടിപ്പിച്ചത് നന്നായി. പതിനായിരം രൂപയോളം പഠിക്കാനും പെട്ടെന്ന് ലൈസന്‍സ് ശരിയാക്കാനും കൂടി ചിലവായെങ്കിലും കാറ് ഓടിക്കാന്‍ ഡ്രൈവറെ വച്ചാലുള്ള സ്ഥിതി. അതിന്റെ ചിലവ് ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ലാഭമാണ്.
കാറ് വന്ന് രണ്ടാം ദിവസം. മകന് സ്‌ക്കൂളിലേക്കു പോകുന്ന ബസ് ഏഴ് ഇരുപതിനു വരും. പയ്യന് ക്യത്യമായി റെഡിയാകാറുണ്ട്. ഇന്ന് അവന്റെ ഒരു സോക്‌സ് കാണുന്നില്ല. ബസ് പോയിക്കഴിഞ്ഞാണ് സോക്‌സ് കിട്ടിയത്. കാറുണ്ടല്ലോ. ഒരു പ്രാവശ്യമല്ലേ. സാരമില്ല. പയ്യന് സന്തോഷമായി.
വൈകിട്ട് ബസ്സില്‍ത്തന്നെ പതിവുപോലെ തിരിച്ചെത്തിയ മകന് തീര്‍ത്തു പറഞ്ഞു.
അമ്മേ, ഇനി എന്നും ഞാന്‍ നമ്മുടെ കാറിലേ സ്‌ക്കൂളില്‍ പോകൂ.
അമ്മയുടെ മുഖഭാവം മാറുന്നതു കണ്ട് പെട്ടെന്ന് ഭേദഗതി വരുത്തി.
എന്നുമില്ല. വീക് ലി ത്രൈസ്. എന്റെ ഡിയര്‍ അമ്മയല്ലേ!
കാറ് വന്നപ്പോള്‍ വിസിറ്റുകള്‍ കൂടി. ക്ഷേത്രദര്‍ശനം കൂടി. അല്പം ദൂരെയുള്ള മാര്‍ക്കറ്റില്‍ രാവിലെ പോയാല്‍ നല്ല മീന്‍ കിട്ടും. ഫ്രെഷ് വെജിറ്റബിളും. ഈ ഫ്രെഷ് സാധനങ്ങളുടെ സ്വാദ് റിയലി ഒന്ന് വേറെ തന്നെയാണ്. നാട്ടില്‍ ഇരുവരുടെയും വീടുകളില്‍ അവധി ദിവസങ്ങളില്‍ പോകാന്‍ തുടങ്ങി. ആക്ച്വലി, ലാഭമാണ്. തിരികെ വരുമ്പോള്‍ തേങ്ങയും മാങ്ങയും ചക്കയും കൊണ്ടു വരാം. ഇവിടെ അയല്‍ക്കാര്‍ക്ക് ചക്ക കൊടുക്കാം. ഇടയ്‌ക്കൊരു ട്രിപ്പ്. മൂന്നാര്‍. താമസിക്കാന്‍ ഫൈവ് സ്റ്റാര്‍ ടൈപ്പ് റിസോര്‍ട്ട്. ത്രീ നൈറ്റ്‌സ്. ബ്രേക്ക് ഫാസ്റ്റ് ഉള്‍പ്പടെ വെറും നയന്‍ തൗസന്‍ഡ് നയന്‍ ഹണ്‍ഡ്രഡ് ആന്‍ഡ് നയന്റി. അത് നോര്‍മല്‍ റേറ്റ്. ഒരു സൂപ്പര്‍ മാര്‍ക്കറ്റിലെ ലക്കി ഡിപ്പില്‍ സമ്മാനം കിട്ടി. ഇരുപത് ശതമാനം ഡിസ്‌ക്കൗണ്ട്. ലാഭമാണ്.
പോയി. രസമായിരുന്നു. ഇനി കുമരകത്ത് പോകണം. ഒരു മൂകാംബിക യാത്ര നടത്തി. രാജീവന്റെ അഛനും അമ്മയും ഒപ്പം വന്നു. അടുത്ത ട്രിപ്പിന് ഭാര്യയുടെ അഛനെയും അമ്മയെയും കൂട്ടണം. ലോങ് ട്രിപ്പിന് കുറച്ചു കൂടി വലിയ കാറായിരുന്നെങ്കില്‍ ക്ഷീണം കുറഞ്ഞേനേ.
കാറു വാങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ് തയാറാക്കിയ ബജറ്റില്‍ പെട്രോളിന് കണക്കാക്കിയിരുന്നത് മാസം ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറു രൂപയാണ്. ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറ് മാസത്തിന്റെ ആദ്യവാരത്തില്‍ തന്നെ മറികടന്നു. എന്തു വന്നാലും മറ്റു അത്യാവശ്യങ്ങള്‍ മാറ്റി വച്ചാലും കാറിന്റെ തവണ അടയ്ക്കുന്നതില്‍ വീഴ്ച വരുത്തില്ല എന്ന വാശി മൂന്നു മാസമേ പിടിച്ചു നിന്നുള്ളു. ക്രെഡിറ്റ് കാര്‍ഡ് കൊണ്ട് രണ്ടു മാസം കൂടി തള്ളി നീക്കി. അവിടെ വീഴ്ച വന്നപ്പോള്‍ ബ്ലേഡല്ല, കത്തിയാണ് പലിശ.
കടം പത്തു മാസം കൊണ്ട് അറുപതിനായിരം കവിഞ്ഞു. കാറ് വിറ്റാലോ എന്നു പോലും ചിന്തിച്ചു. പക്ഷെ ഇനി വില്‍ക്കാന്‍ പറ്റില്ല. സത്യം പറഞ്ഞാല്‍ ഉറക്കമില്ല.
ലോട്ടറി ടിക്കറ്റ് മേടിക്കുന്നത് സ്ഥിരം പതിവായി.
രാജീവന്റെ കഥ ലേമാന്‍ ബ്രദേഴ്‌സിന്റെയും കഥയാണ്. ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ പാപ്പര്‍ ഹര്‍ജി 2008 സപ്തംബറില്‍ അമേരിക്കന്‍ കോടതിയില്‍ ഫയല്‍ ചെയത് ആഗോളസാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിന്റെ ഭീകരമുഖം കാട്ടിയ മുപ്പതു ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയുള്ള ലേമാന്‍ ബ്രദേഴ്‌സ് എന്ന കമ്പനിയാണ്. ഈ കഥ ഒരു കമ്പനിയുടെ മാത്രം കഥയല്ല. അമേരിക്കയുടെതു മാത്രവുമല്ല. ചൈനയുടേയുമാണ്. നമ്മുടേതുമാണ്. നമ്മളില്‍ ഓരോരുത്തരുടേതുമാണ്.
അമേരിക്കയുടെ സ്വന്തം ഇടതുപക്ഷ ബുദ്ധിജീവിയും ചിന്തകനുമായ നോം ചോംസ്‌കി പറഞ്ഞു.
ഇക്കണോമിക്‌സല്ല, ഇന്ന് ആഗോളവാണിജ്യവ്യവസായരംഗത്തെ ഭരിക്കുന്നത്. തികച്ചും സാമ്പത്തികബാഹ്യമായ, എക്‌സ്ട്രാ ഇക്കണോമിക്ക് ഫാക്‌ടേഴ്‌സ് ആയ സാമൂഹ്യമാനസികഘടകങ്ങളാണ് എന്ന്.
കമ്പനികളുടെയും നമ്മുടേതും എക്‌സ്ട്രാ ഇക്കണോമിക്ക് ഫാക്‌ടേഴ്‌സ്..
വാസ്തവത്തില്‍ സാമ്പത്തികമാന്ദ്യം തുടങ്ങിയതും നിലനില്‍ക്കുന്നതും നമ്മുടെ വീടുകള്‍ക്കുള്ളില്‍ തന്നെയല്ലേ ?
Tags: K.L.Mohanavarma
Posted on: 13 Feb 2010
രാജീവന് എന്നെക്കണ്ടപ്പോള്‍ ഒന്നു ചമ്മി. എറണാകുളത്ത് ശിവക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്കേനടയിലെ ദര്‍ബാര്‍ ഹാള്‍ ഗ്രൗണ്ടില്‍ രാവിലെയുള്ള പതിവ് നടപ്പ് നാലു റൗണ്ടു പൂര്‍ത്തിയാക്കി ഞാന്‍ മടങ്ങുകയായിരുന്നു. ഗേറ്റില്‍ നിന്നു മാറി പൂക്കടകളുടെ മറവില്‍ ഒരു ലോട്ടറി വില്‍പ്പനക്കാരന്‍. അടുത്ത് പൂച്ച പാലു കുടിക്കുന്ന മട്ടില്‍ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന്‍ മുഖം കുനിച്ചു നിന്ന് ടിക്കറ്റു വാങ്ങുന്നു. പരിചിതമുഖം. ഞാനടുത്തു ചെന്നു. പെട്ടെന്ന് വേണ്ടായിരുന്നു എന്നു തോന്നി. രാജീവനായിരുന്നു.
നിരോധും ലോട്ടറിടിക്കറ്റും വാങ്ങുന്നത് മറ്റാരും കാണുന്നത് ശരിയല്ല. രാജീവന് പത്തിരുപത്തയ്യായിരം രൂപാ ശമ്പളം വാങ്ങുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ബുദ്ധിജീവിയും കലാകാരനും കൂടിയാണ്. സുന്ദരിയും മിടുക്കിയുമായ ഭാര്യ. ഒരു മകന്. അപ്പര്‍ കെ ജിയില്‍ പഠിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ ഭേദപ്പെട്ട ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്‌കൂളിലാണ്. നഗരത്തില്‍ത്തന്നെ ചെറിയതെങ്കിലും നല്ല സൗകര്യമുള്ള വീട്. ടി വി, ഡിഷ് ആന്റിന, കുക്കിങ് റേഞ്ച്, കമ്പ്യൂട്ടര്‍ തുടങ്ങി എല്ലാമുണ്ട്. ചുരുക്കത്തില്‍ ഒരു സംത്യപ്ത കുടുംബം.
രാജീവന്റെ ചമ്മല്‍ മാറ്റാന്‍ ഒരു വഴിയേയുള്ളു. ഞാന്‍ ലോട്ടറി വില്‍പ്പനക്കാരനോട് പറഞ്ഞു.
ഒരു ടിക്കറ്റ്.
രാജീവന് സമാധാനമായി. ഒരു ഭാരം ഇറക്കി വയ്ക്കാന്‍ അത്താണി തേടുകയായിരുന്നു അയാള്‍ എന്ന് എനിക്കു തോന്നി.
രാജീവന് പറഞ്ഞു. 'വരൂ. കാറുണ്ട്. ഐ വില്‍ ഡ്രോപ്പ് യു... '
രാജീവന് കാറ് മേടിച്ച കാര്യം അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. കാറില്‍ കയറി ഇരുന്നപ്പോള്‍ പെട്ടെന്ന് രാജീവന് പറഞ്ഞു.
ഐ വാണ്ട് യുവര്‍ അഡൈ്വസ്. സാറ് ഒരെഴുത്തുകാരനാണല്ലോ. ഞാനാകെ വറീഡാണ്. ഞാനെന്തു ചെയ്യണം?
എന്തു പറ്റി ?
രാജീവന് കഥ പറഞ്ഞു.
പത്തു മാസം മുമ്പാണ്. ഒരു കാറ് വാങ്ങാന്‍ തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തി. അയലത്തൊക്കെ മിക്കവര്‍ക്കും കാറുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് കാറ് ഒരു ലക്ഷ്വറിയല്ല. വെറും സാധാരണ ആവശ്യം. ബസ്സിലും ട്രെയിനിലുമുള്ള തിരക്ക് ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഭയമാണ്. സുഹ്യത്തുക്കളുടെ വീട്ടില്‍ ഒരു വിസിറ്റ്. കൂടുതല്‍ പര്‍ച്ചേസുള്ളപ്പോള്‍ ഷോപ്പിങ്. കല്യാണം കൂടാന്‍ പോകുമ്പോള്‍ ഒരു സൗകര്യം. സ്റ്റാറ്റസ് സിംബല്‍ എന്ന രീതിയിലല്ല. ആഫീസില്‍ തന്നെക്കാള്‍ ശമ്പളം കുറഞ്ഞവര്‍ക്കും കാറുണ്ട്. തങ്ങളുടെ പ്രായത്തിലുള്ള മിക്കവാറും എല്ലാ സ്‌നേഹിതര്‍ക്കും കാറുണ്ട്. Car is now a necessity.
ഭാര്യയും ഭര്‍ത്താവും കൂടി വളരെയേറെ ബജറ്റ് കണക്കുകൂട്ടല്‍
നടത്തി. വരവു ചിലവു കണക്ക് ക്യത്യമായി എഴുതി കൂട്ടി, കുറച്ചു. ഗുണിച്ചു. ഹരിച്ചു. ഇന്ന് എല്ലാ കട്ടിംഗ്‌സും കഴിഞ്ഞ് ഇരുപത്തിരണ്ടു രൂപയില്‍ മേലെ കിട്ടുന്നുണ്ട്. അഞ്ച് ലക്ഷം റേജില്‍ പലതരം കാറ് കിട്ടും. ചെറിയ കാറ് മതി. നാഷണല്‍ ഹൈവേയുടെ ഇരുവശവും ലോകത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാത്തരം കാറുകളുടെയും ഷോറൂമുകള്‍ ഉണ്ട്. ബ്രോഷറുകളും സ്‌ക്കീമുകളും സ്‌നേഹപൂര്‍ണ്ണമായ പെരുമാറ്റവും. ഒരാഴ്ച. ഭാര്യയും ഭര്‍ത്താവും മകനും കാര്‍ സെലക്ഷന്റെ രോമാഞ്ചഭരിത ലോകത്തിലായിരുന്നു. അവസാനം കാറ് തെരഞ്ഞെടുത്തു. ആദ്യത്തെ ഇന്‍സ്റ്റാള്‍മെന്റ് പ്രോവിഡന്റ് ഫണ്ടില്‍ നിന്നെടുക്കാം. കാറ് കമ്പനി തന്നെ ബാക്കി ഫൈനാന്‍സ് ശരിയാക്കും. മാസം അയ്യായിരം രൂപയ്ക്കടുത്ത് അടച്ചാല്‍ മതി. വലിയ വിഷമമില്ലാതെ മാനേജ് ചെയ്യാം. അടുത്തു തന്നെ പ്രമോഷന്‍ ഉണ്ടാകും. ഒരു ഫൈവിന്റെ ജംപ്.
കാറ് വാങ്ങി. അഞ്ചര ലക്ഷം.
വളരെ പ്രായോഗികമായ ഒരു മിഡില്‍ ക്ലാസ് കുടുംബത്തിന്റെ കാലത്തിനനുയോജ്യമായ തികച്ചും അഫോര്‍ഡബിള്‍ ആയ ഒരു ഇക്കണോമിക് ആക്ടിവിറ്റിയാണ് നടന്നത്.
കാറ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടര്‍ക്കും കാറ് നിര്‍മ്മാണക്കമ്പനിക്കും ഫൈനാന്‍സ് കമ്പനിക്കും ഇന്‍ഷുറന്‍സ് കമ്പനിക്കും ബാങ്കിനും പെട്രോളിയം കമ്പനിക്കും സര്‍ക്കാരിനും കാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നൂറിലേറെ അനുബന്ധ വ്യവസായ വാണിജ്യ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കും ലാഭകരമായ പ്രവൃത്തി. രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിയില്‍ ചെറിയതെങ്കിലും നിര്‍ണ്ണായകമായ മുതല്‍ക്കൂട്ട്.
കാറ് വാങ്ങാന്‍ ഷോറൂമില്‍ ചെന്നപ്പോള്‍ ചെറിയ ഭേദഗതികള്‍ വന്നു. നിറം, എ സി, ഓഡിയോ സിസ്റ്റം, സീറ്റ്. മോഡല്‍ ഏറ്റവും പുതിയതാക്കി. വില അല്പം കൂടി. സാരമില്ല. നാനൂറു രൂപയേ മാസം കൂടൂ. ബജറ്റിനെ കാര്യമായി ബാധിക്കുകയില്ല.
വീട്ടിലേക്കു വരുന്ന വഴിക്കേ മൂവരും കൂടി തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തി. കാറ് അത്യാവശ്യത്തിനേ എടുക്കാവൂ. പെട്രോളിന്റെ വില? പെട്രോള്‍ കാറാണ്. ഡീസലിന്റേത് ആയിരുന്നെങ്കില്‍ ലാഭമായിരുന്നു. ഏതായാലും രണ്ടുപേരും ഡ്രൈവിങ് ലൈസന്‍സ് സംഘടിപ്പിച്ചത് നന്നായി. പതിനായിരം രൂപയോളം പഠിക്കാനും പെട്ടെന്ന് ലൈസന്‍സ് ശരിയാക്കാനും കൂടി ചിലവായെങ്കിലും കാറ് ഓടിക്കാന്‍ ഡ്രൈവറെ വച്ചാലുള്ള സ്ഥിതി. അതിന്റെ ചിലവ് ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ലാഭമാണ്.
കാറ് വന്ന് രണ്ടാം ദിവസം. മകന് സ്‌ക്കൂളിലേക്കു പോകുന്ന ബസ് ഏഴ് ഇരുപതിനു വരും. പയ്യന് ക്യത്യമായി റെഡിയാകാറുണ്ട്. ഇന്ന് അവന്റെ ഒരു സോക്‌സ് കാണുന്നില്ല. ബസ് പോയിക്കഴിഞ്ഞാണ് സോക്‌സ് കിട്ടിയത്. കാറുണ്ടല്ലോ. ഒരു പ്രാവശ്യമല്ലേ. സാരമില്ല. പയ്യന് സന്തോഷമായി.
വൈകിട്ട് ബസ്സില്‍ത്തന്നെ പതിവുപോലെ തിരിച്ചെത്തിയ മകന് തീര്‍ത്തു പറഞ്ഞു.
അമ്മേ, ഇനി എന്നും ഞാന്‍ നമ്മുടെ കാറിലേ സ്‌ക്കൂളില്‍ പോകൂ.
അമ്മയുടെ മുഖഭാവം മാറുന്നതു കണ്ട് പെട്ടെന്ന് ഭേദഗതി വരുത്തി.
എന്നുമില്ല. വീക് ലി ത്രൈസ്. എന്റെ ഡിയര്‍ അമ്മയല്ലേ!
കാറ് വന്നപ്പോള്‍ വിസിറ്റുകള്‍ കൂടി. ക്ഷേത്രദര്‍ശനം കൂടി. അല്പം ദൂരെയുള്ള മാര്‍ക്കറ്റില്‍ രാവിലെ പോയാല്‍ നല്ല മീന്‍ കിട്ടും. ഫ്രെഷ് വെജിറ്റബിളും. ഈ ഫ്രെഷ് സാധനങ്ങളുടെ സ്വാദ് റിയലി ഒന്ന് വേറെ തന്നെയാണ്. നാട്ടില്‍ ഇരുവരുടെയും വീടുകളില്‍ അവധി ദിവസങ്ങളില്‍ പോകാന്‍ തുടങ്ങി. ആക്ച്വലി, ലാഭമാണ്. തിരികെ വരുമ്പോള്‍ തേങ്ങയും മാങ്ങയും ചക്കയും കൊണ്ടു വരാം. ഇവിടെ അയല്‍ക്കാര്‍ക്ക് ചക്ക കൊടുക്കാം. ഇടയ്‌ക്കൊരു ട്രിപ്പ്. മൂന്നാര്‍. താമസിക്കാന്‍ ഫൈവ് സ്റ്റാര്‍ ടൈപ്പ് റിസോര്‍ട്ട്. ത്രീ നൈറ്റ്‌സ്. ബ്രേക്ക് ഫാസ്റ്റ് ഉള്‍പ്പടെ വെറും നയന്‍ തൗസന്‍ഡ് നയന്‍ ഹണ്‍ഡ്രഡ് ആന്‍ഡ് നയന്റി. അത് നോര്‍മല്‍ റേറ്റ്. ഒരു സൂപ്പര്‍ മാര്‍ക്കറ്റിലെ ലക്കി ഡിപ്പില്‍ സമ്മാനം കിട്ടി. ഇരുപത് ശതമാനം ഡിസ്‌ക്കൗണ്ട്. ലാഭമാണ്.
പോയി. രസമായിരുന്നു. ഇനി കുമരകത്ത് പോകണം. ഒരു മൂകാംബിക യാത്ര നടത്തി. രാജീവന്റെ അഛനും അമ്മയും ഒപ്പം വന്നു. അടുത്ത ട്രിപ്പിന് ഭാര്യയുടെ അഛനെയും അമ്മയെയും കൂട്ടണം. ലോങ് ട്രിപ്പിന് കുറച്ചു കൂടി വലിയ കാറായിരുന്നെങ്കില്‍ ക്ഷീണം കുറഞ്ഞേനേ.
കാറു വാങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ് തയാറാക്കിയ ബജറ്റില്‍ പെട്രോളിന് കണക്കാക്കിയിരുന്നത് മാസം ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറു രൂപയാണ്. ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറ് മാസത്തിന്റെ ആദ്യവാരത്തില്‍ തന്നെ മറികടന്നു. എന്തു വന്നാലും മറ്റു അത്യാവശ്യങ്ങള്‍ മാറ്റി വച്ചാലും കാറിന്റെ തവണ അടയ്ക്കുന്നതില്‍ വീഴ്ച വരുത്തില്ല എന്ന വാശി മൂന്നു മാസമേ പിടിച്ചു നിന്നുള്ളു. ക്രെഡിറ്റ് കാര്‍ഡ് കൊണ്ട് രണ്ടു മാസം കൂടി തള്ളി നീക്കി. അവിടെ വീഴ്ച വന്നപ്പോള്‍ ബ്ലേഡല്ല, കത്തിയാണ് പലിശ.
കടം പത്തു മാസം കൊണ്ട് അറുപതിനായിരം കവിഞ്ഞു. കാറ് വിറ്റാലോ എന്നു പോലും ചിന്തിച്ചു. പക്ഷെ ഇനി വില്‍ക്കാന്‍ പറ്റില്ല. സത്യം പറഞ്ഞാല്‍ ഉറക്കമില്ല.
ലോട്ടറി ടിക്കറ്റ് മേടിക്കുന്നത് സ്ഥിരം പതിവായി.
രാജീവന്റെ കഥ ലേമാന്‍ ബ്രദേഴ്‌സിന്റെയും കഥയാണ്. ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ പാപ്പര്‍ ഹര്‍ജി 2008 സപ്തംബറില്‍ അമേരിക്കന്‍ കോടതിയില്‍ ഫയല്‍ ചെയത് ആഗോളസാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിന്റെ ഭീകരമുഖം കാട്ടിയ മുപ്പതു ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയുള്ള ലേമാന്‍ ബ്രദേഴ്‌സ് എന്ന കമ്പനിയാണ്. ഈ കഥ ഒരു കമ്പനിയുടെ മാത്രം കഥയല്ല. അമേരിക്കയുടെതു മാത്രവുമല്ല. ചൈനയുടേയുമാണ്. നമ്മുടേതുമാണ്. നമ്മളില്‍ ഓരോരുത്തരുടേതുമാണ്.
അമേരിക്കയുടെ സ്വന്തം ഇടതുപക്ഷ ബുദ്ധിജീവിയും ചിന്തകനുമായ നോം ചോംസ്‌കി പറഞ്ഞു.
ഇക്കണോമിക്‌സല്ല, ഇന്ന് ആഗോളവാണിജ്യവ്യവസായരംഗത്തെ ഭരിക്കുന്നത്. തികച്ചും സാമ്പത്തികബാഹ്യമായ, എക്‌സ്ട്രാ ഇക്കണോമിക്ക് ഫാക്‌ടേഴ്‌സ് ആയ സാമൂഹ്യമാനസികഘടകങ്ങളാണ് എന്ന്.
കമ്പനികളുടെയും നമ്മുടേതും എക്‌സ്ട്രാ ഇക്കണോമിക്ക് ഫാക്‌ടേഴ്‌സ്..
വാസ്തവത്തില്‍ സാമ്പത്തികമാന്ദ്യം തുടങ്ങിയതും നിലനില്‍ക്കുന്നതും നമ്മുടെ വീടുകള്‍ക്കുള്ളില്‍ തന്നെയല്ലേ ?
Tags: K.L.Mohanavarma
Thursday, October 14, 2010
പാവം ആശാരിയും പന്തീരായിര ത്തിന്റെ ആനയും പണ്ടത്തെ ആശാരിയാണോ പാവം അതോ ഞാനോപിള്ളേരെ പട്ടിണിയാക്കല്ലേഎന്നായിരുന്നു ആശാരിയുടെ ഡയലോഗ്പക്ഷേ അതിന്റെ അര്‍ഥം മനസ്സിലാക്കിക്കാന്‍ അയാള്‍ക്ക് ജീവന്‍ തുലക്കേണ്ടി വന്നു ഇവിടെ ആനക്ക് ചത്താലും ജീവിച്ചാലും പന്തീരായിരം എന്നു പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന എന്റെ ഗതി ഊഹിക്കാമല്ലോ എന്റെ വിചാരം ആരോഗ്യപരമായ കാരണം കൊണ്ടു മാനസികാവസ്ഥയില്‍ വരുന്ന മാറ്റം സുചിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നാല്‍ ആരെങ്കിലും അതറിഞ്ഞു പെരുമാറുകയും എന്തെന്‍കിലും ആശ്വാസം കിട്ടുകയും ചെയ്യുമെന്നാണ് പക്ഷെ അതൊരിക്കലും എനിക്ക് കിട്ടാറില്ല അതിനു പകരം വേറെ ഒരു മാര്‍ഗവും അറിയാത്ത ഞാന്‍ അതു തന്നെ തുടരുന്നു ഒരാഴ്ച യായി എന്റെ മെഡിക്കല്‍ ബുള്ളറ്റിന്‍ ഞാന്‍ ഇറക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്ത് ഫലം അതിന്‍ടെ ഗതി പഴയത് തന്നെ കക്കുംതോറും മുടിയും മുടിയും തോറും കക്കും എന്ന ഗതി യാണിപ്പോള്‍ ഈ നെഗ ടിവിസംകൊണ്ടുള്ള ഫലം ആണിത് ഇപ്പോള്‍ തികച്ചും കണ്ടോള്‍ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ യില്‍ ഞാന്‍ എത്തി ഇനി ഞാനൊരു ഉപദ്ര വമാകാന്‍ തുടങ്ങും അപ്പോള്‍ പെട്ടന്നുള്ള പ്രതികരണവും കാണാം എന്റെ ഗതി യോ ദെ ഈ ഗതി മുട്ട യോ കോഴിയോ ആദ്യം ഉണ്ടായതു ആ ചോദ്യം തുടര്‍ന്നു കൊണ്ടേയിരിക്കും എന്റെ അന്ത്യം വേദന യില്ലാത്ത അറ്റാക്ക് ആകാം പിന്നെ സ്ട്രോക് എന്തുമാകും ഈ അവസ്ഥയാണ് കഷ്ടം എന്തോ ഒറ്റയ്ക്ക് ഇതിനെ നേരിടാന്‍ എനിക്ക് സാധിക്കുന്നില്ല പാവം ആശാരി ഇവിടെ പക്ഷെ പന്തീരായിരതിന്‍ടെ ആനയല്ലേ
പാവം ആശാരി
പാവം ആശാരിയും പന്തീരായിരത്തിന്റെ ആനയും പണ്ടത്തെ ആശാരിയാണോ പാവം അതോ ഞാനോ പിള്ളേരെ പട്ടിണിയാക്കല്ലേഎന്നായിരുന്നു ആശാരിയുടെ ഡയലോഗ് പക്ഷേ അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കിക്കാന്‍ അയാള്‍ക്ക് ജീവന്‍ തുലക്കേണ്ടി വന്നു ഇവിടെ ആനക്ക് ചത്താലും ജീവിച്ചാലും പന്തീരായിരം എന്നു പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന എന്റെ ഗതി ഊഹിക്കാമല്ലോ എന്റെ വിചാരം ആരോഗ്യപരമായ കാരണം കൊണ്ടു മാനസികാവസ്ഥയില്‍ വരുന്ന മാറ്റം സുചിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നാല്‍ ആരെങ്കിലും അതറിഞ്ഞു പെരുമാറുകയും എന്തെന്‍കിലും ആശ്വാസം കിട്ടുകയും ചെയ്യുമെന്നാണ് പക്ഷെ അതൊരിക്കലും എനിക്ക് കിട്ടാറില്ല അതിനു പകരം വേറെ ഒരു മാര്‍ഗവും അറിയാത്ത ഞാന്‍ അതു തന്നെ തുടരുന്നു ഒരാഴ്ച യായി എന്റെ മെഡിക്കല്‍ ബുള്ളറ്റിന്‍ ഞാന്‍ ഇറക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്ത് ഫലം അതിന്‍ടെ ഗതി പഴയത് തന്നെ കക്കുംതോറും മുടിയും മുടിയും തോറും കക്കും എന്ന ഗതി യാണിപ്പോള്‍ ഈ നെഗ ടിവിസംകൊണ്ടുള്ള ഫലം ആണിത് ഇപ്പോള്‍ തികച്ചും കണ്ടോള്‍ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ യില്‍ ഞാന്‍ എത്തി ഇനി ഞാനൊരു ഉപദ്ര വമാകാന്‍ തുടങ്ങും അപ്പോള്‍ പെട്ടന്നുള്ള പ്രതികരണവും കാണാം എന്റെ ഗതി യോ ദെ ഈ ഗതി മുട്ട യോ കോഴിയോ ആദ്യം ഉണ്ടായതു ആ ചോദ്യം തുടര്‍ന്നു കൊണ്ടേയിരിക്കും എന്റെ അന്ത്യം വേദന യില്ലാത്ത അറ്റാക്ക് ആകാം പിന്നെ സ്ട്രോക് എന്തുമാകും ഈ അവസ്ഥയാണ് കഷ്ടം എന്തോ ഒറ്റയ്ക്ക് ഇതിനെ നേരിടാന്‍ എനിക്ക് സാധിക്കുന്നില്ല
പാവം ആശാരി ഇവിടെ പക്ഷെ പന്തീരായിരതിന്‍ടെ ആനയല്ലേ
Sunday, September 19, 2010
Sunday, August 8, 2010
Plachimada
Coco cola and Pepsi should use sea water for their products
they can also share the water with the villagers
Let them build the water plant first.
they can also share the water with the villagers
Let them build the water plant first.
Subscribe to:
Posts (Atom)